Thứ sáu, ngày 30 tháng 10 năm 2020

Hành trang cho người Công Giáo khi làm cha mẹ

HÀNH TRANG CHO NGƯỜI CÔNG GIÁO KHI LÀM CHA
dThật là hồng ân và cũng là trách nhiệm lớn khi một tín hữu Công Giáo trở thành người Cha. Trong đời sống gia đình, Thiên Chúa giao phó Cha Mẹ nhiệm vụ nuôi dưỡng và giáo dục con cái, đồng thời dạy cho chúng nên người Công Giáo, biết sống đạo tử tế và yêu thương tha nhân. Để là một người Cha gương mẫu, có nhiều điều mà một tín hữu phải thực hiện. Những gợi ý sau đây, sẽ giúp những người sẽ (và đã) là Cha kiểm điểm lại, và thực thi điều mình còn thiếu sót.
 
1.  Cho Con Đức Tin
Hãy nói cho con mình biết về Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa và rất đỗi thương yêu con người. Thêm vào đó hãy dạy cho con biết nhận ra những kỳ công của Chúa hiện diện nơi vũ trụ bao la tới những tế bào nhỏ li ti.  Bằng việc tham dự thánh lễ, đọc Kinh Thánh, cầu nguyện, làm việc bác ái hay phụ giúp việc giáo xứ, chúng ta nêu gương sống Đức Tin cho con cái mình noi theo. Thật thế, khi chúng thấy cha mẹ có một niềm tin kiên vững, chúng sẽ bắt chước theo.
 
2.  Chủ động đốc thúc cả gia đình đi lễ, đọc kinh.
Nếu người Mẹ là trái tim của gia đình, thì người Cha thường được ví là cái đầu của gia đình, với những ứng xử thiên về nguyên tắc, luật lệ, lý luận. Giữa Cha và Mẹ phải làm sao cùng có sự nhiệt tình và đồng lòng trong việc thờ phượng Chúa. Đừng để một mình người Mẹ làm nhiệm vụ đốc thúc cả nhà đi lễ hay đọc kinh tối. Chúng ta, những người Cha, phải sống sao cho con cái nhận ra rằng Cha của chúng luôn dành ưu tiên cho những việc thờ phượng Chúa và sống yêu thương tha nhân. Khi chúng thấy cả hai cha mẹ cùng nhiệt tình sống đạo, chúng sẽ thấm nhiễm và thực hành lối sống đó.
 
3.  Dạy Con Cầu Nguyện
Cũng như xưa kia Chúa Giêsu dạy các tông đồ cách cầu nguyện, chúng ta cũng nên dạy các con ngay từ lúc còn nhỏ  biết đọc kinh cầu nguyện. Thêm vào việc đọc các kinh cơ bản, chúng nên được dạy cách cầu nguyện đơn sơ theo trình tự: trước hết là chúc tụng ngợi khen Chúa, rồi tạ ơn Chúa, kế đến là xin ơn cho những người đang gặp khó khăn, và cuối cùng là xin ơn cho gia đình và bản thân. Chúng ta sẽ tập cho các con cầu nguyện vào nhiều thời điểm trong ngày, đôi khi chỉ với một lời đơn sơ. Điều hệ trọng mà chúng ta nên dạy các con là cầu nguyện chính là cách có được tình thân với Chúa.
 
4.  Dạy Con Biết Xin Lỗi và Biết Tha Thứ
Ngay từ lúc con còn bé, hãy dạy cho chúng biết về yêu thương, chia sẻ, rộng lượng và tha thứ. Bằng những câu chuyện trong Phúc Âm hay trong cuộc sống hằng ngày, hãy nói cho con biết về lầm lỗi của con người và lòng nhân từ của Thiên Chúa. Khi con đến tuổi khôn, chúng ta hãy nói cho chúng biết về bí tích hòa giải. Qua cuộc sống hằng ngày, chúng ta hãy làm gương cho con cái về sự tha thứ khi chính bản thân bị xúc phạm, hay về lòng thành thật biết nhận lỗi khi mình phạm sai lầm.
 
5.  Biết Cho Đi
Điều gì khi đã nhận thì hãy biết san sẻ cho người khác. Lòng quảng đại  là dấu chỉ  của việc sống Đức Tin, mà qua đó dẫn người chưa tin đến cùng Thiên Chúa. Hãy tập cho con thói quen biết làm việc bác ái, bằng cách thu góp tiền hay thực phẩm giúp đỡ người túng thiếu sống chung quanh, hay đơn giản hơn cho con tiền để con bỏ giỏ nhà thờ khi đi dự lễ.  Khi có cơ quan, trường học cần ta giúp đỡ, hãy giải thích cho con biết tại sao ta lại muốn giúp đỡ và tại sao ta lại chọn công việc thiện nguyện hợp với khả năng của ta.
 
6.  Dành Thời Gian Cho Con.
Nhiệm vụ và vai trò của Cha trong việc nuôi dưỡng con đã được chứng minh là cần thiết và khó có thể thay thế. Và Công Cha góp phần không nhỏ trong qúa trình định hình cá tính của con mình.  Vì thế hãy cố gắng dành thời gian để chơi hay để nói chuyện với con mỗi ngày, qua đó con cái cảm được tình yêu thương, và tiếp nhận những hướng dẫn đặc biệt từ người Cha. Khi người Cha tạo được sự tin cậy thân thiết nơi con mình, chúng sẽ tìm đến với người Cha khi chúng gặp khó khăn. Chơi đùa với con có lẽ là những giây phút hạnh phút nhất của người Cha. Quả vậy, hạnh phúc hiện diện trong tầm tay chúng ta. Nay mai khi con lớn lên, điều chúng ghi nhớ mãi  là những kỷ niệm chơi đùa với Mẹ Cha.

7.  Nói Chuyện Và Lắng Nghe Con
Chúng ta hãy tìm dịp để đối thoại với con về những khó khăn, thắc mắc, thành công hay thất bại của chúng. Đối thoại là hành động hai chiều. Nếu chỉ nói mà không nghe thì là độc thoại. Phải lắng nghe con và cố gắng hiểu con, nhất là khi con ở độ tuổi học trung học. Những khác biệt về tuổi tác, hoàn cảnh tạo ra những khoảng cách trong lối suy nghĩ, phán đoán của cha và con. Là cha mẹ, chúng ta phải giữ thái độ cởi mở, thân thiện, thông cảm để các con có thể dễ dàng chia sẻ những thắc mắc hay uẩn khúc trong lòng. Nên tránh thái độ nghiêm khắc, cộc cằn, không ngó ngàng gì tới con, vì như thế chẳng có đứa con dám hay muốn lại gần. Con cái cần có một người cha luôn yêu thương, biết lắng nghe, và cố vấn cho con biết điều đúng sai.

8.  Áp dụng kỷ luật với con
Cha mẹ cùng chia xẻ nhiệm vụ nuôi dưỡng con, vì thế cha cũng phải kỷ luật con khi cần để giáo dục con đi theo lối ngay lành. Đừng để người Mẹ làm nhiệm vụ sửa dạy một mình, vì nếu thế, mục đích của việc sửa dạy sẽ bị mờ nhạt đi, và thiếu sự thuyết phục. Lý tưởng hơn cả, cả gia đình cùng theo một nguyên tắc một bản quy định, để khi con làm sai, thì Cha hay Mẹ sẽ là người chỉnh sửa ngay. Cha mẹ phải dạy cho con biết rõ ràng những điều phải làm,  và chỉ cho chúng mối tương quan nhân quả, “nếu … thì…” trong việc chúng làm. Thêm vào đó, giữa lúc chơi đùa hay kỷ luật con, cha mẹ phải cho chúng thấy sự xuyên suốt của những nguyên tắc đạo đức trong cuộc sống. Khi nói về tính lương thiện, hãy dạy chúng đừng nói dối trong những chuyện lớn lao và cũng đừng làm điều gian dối khi chúng chơi đùa với nhau.

9.  Nhận ra những năng lực con có và giúp chúng phát triển.
 Hãy nhớ tới dụ ngôn nén bạc trong phúc âm (Mt 25,14-30). Khả năng mà chúng ta nhận được là do Chúa ban. Chúng ta cố gắng giúp con cái nhận ra và phát triển những khả năng chúng có được. Có nhiều cha mẹ áp đặt con cái phải thực hiện những ước vọng không phải của chúng và ngoài khả năng của chúng.  Nhiều cha mẹ cứ nghĩ là con mình thông minh tài giỏi hơn người, nên bắt chúng phải trở thành những ngôi sao, những minh tinh, những nhà thông thái lỗi lạc. Cũng có nhiều cha mẹ cứ ao ước con mình có nếp có tẻ, có trai có gái. Khi không được như ý, cha mẹ đâm ra thất vọng và lơ là trong việc chăm sóc đứa con đó. Tất cả những áp đặt sai lệch đó sớm muộn gì cũng sẽ gây ra những đổ vỡ trong cuộc sống con cái khi chúng lớn lên. Điều nên làm là cha mẹ hãy cổ vũ con cái khi thấy chúng ưa thích hay có khả năng làm điều gì đó. Dần dà qua thời gian qua sự cọ xát, những thiên hướng hay thiên khiếu của chúng sẽ bộc lộ, như ngọc trai sáng đẹp sau khi được chùi bóng.

10.  Bảo vệ con
Trong dụ ngôn người gieo giống, hạt gieo vào mảnh đất màu mỡ, sẽ mọc và lớn lên, rồi sinh nhiều bông hạt (Mc 4,1-20). Cha mẹ sinh con ra, đều mong muốn con mình được nuôi dưỡng trong một môi trường tốt lành để chúng lớn lên và trở thành một Kitô hữu thánh thiện và một công dân gương mẫu. Thế nhưng, mong muốn này không phải là điều dễ thực hiện, vì quanh ta vẫn còn có sự dữ. Là cha mẹ, chúng ta phải tạo lập một môi trường tốt đẹp cho con, bằng cách hướng dẫn con chọn bạn tốt mà chơi, đọc sách báo hay coi phim ảnh lành mạnh, và nếu có thể, gửi con đi học trường giáo xứ, hay các lớp giáo lý v.v. Chúng ta phải dứt khoát không để con tiếp cận những sản phẩm của văn hóa sự dữ, hay còn gọi là văn hóa tử thần. Để làm được chuyện đó, chúng ta phải tỉnh táo để nhận ra đâu là sự dữ, vì sự dữ rất giỏi trong chuyện trá hình, nhập nhằng giữa sáng và tối. Điều quan trọng hơn cả là hằng ngày chúng ta phải cầu nguyện để xin Chúa gìn giữ con cái và bản thân chúng ta khỏi mọi sự dữ.

 
HÀNH TRANG CHO NGƯỜI CÔNG GIÁO KHI LÀM MẸ
Làm mẹ là một ân huệ cao quý Chúa đã trao ban cho các phụ nữ, mà qua đó công trình tạo dựng của Ngài được tiếp nối. Trong việc nuôi con từ lúc bé thơ cho đến khi khôn lớn, các bà mẹ trải qua nhiều khắc khoải lo âu, nhưng cũng có những lúc tràn ngập niềm vui với nụ cười rạng rỡ. Khi làm mẹ, mỗi ngày đều có những thách đố của ngày đó. Những người mẹ Công Giáo sẽ trải qua những thách đố cuộc đời như thế nào? Xin chia sẻ những suy ngẫm sau đây về hành trang sống đức Tin của những người Công Giáo đảm nhận thiên chức làm mẹ, dựa vào kho tàng quý báu của là Lời Chúa, cử hành Phụng vụ, những giáo huấn của Hội Thánh và kinh nghiệm sống đức Tin của tiền nhân.
1. Tin Vào Thiên Chúa và Sự Quan Phòng Của Ngài
Đã là mẹ thì ai cũng lo lắng cho con cái mình. Ngay từ lúc còn mang thai con, các bà mẹ lo không biết là mình sẽ được “mẹ tròn, con vuông” không? Rồi khi con lớn lên, khi con ấm đầu sổ mũi, khi con đi học đường xa, các mẹ có trăm ngàn nỗi lo cho con cái mình. Nỗi niềm lo lắng đó nằm chính nơi trái tim mẹ, rất khó để tách rời. Tuy nhiên, là những bà mẹ Công Giáo, chúng ta tin rằng Chúa ở cùng chúng ta trong mọi nơi mọi lúc, trong mọi buớc đi của cuộc sống. Thật là một điều an ủi khi chúng ta có thể dâng lên Chúa những lo lắng đang chất chứa trong lòng, và trao đức con thân yêu của mình cho Thiên Chúa ẵm bồng. Chúa chẳng hứa sẽ biến việc làm cha làm mẹ được dễ dàng đâu, nhưng Ngài đã hứa ở cùng chúng ta mãi mãi cho đến ngày tận thế (Mt 28:20)
2. Chúa Nhật, Một Ngày Đặc Biệt Của Gia Đình.
Một bà mẹ Công Giáo mẫu mực phải là người tuân giữ không những Mười Điều Răn của Chúa mà còn Sáu Điều Răn của Hội Thánh, trong đó việc tham dự thánh lễ Chúa Nhật cùng với gia đình là cách tốt nhất để chúng ta cử hành đức Tin Công Giáo và cảm tạ tình yêu Thiên Chúa.  Các mẹ hãy cử hành ngày Chúa Nhật như là ngày của gia đình, khi mà cả gia đình có giây phút  ngồi lại thảo luận về đề tài bài Phúc Âm hôm đó, về những gì mà gia đình có thể làm để thăng hoa đời sống. Thêm vào đó cả gia đình có thể chia sẻ cho nhau những khó khăn, thách đố nơi trường học, sở làm để các thành viên trong gia đình có thể giúp đỡ tương trợ bằng những lời an ủi động viên hay những ý kiến chân thành.
3. Vòng Tròn Tương Trợ
Khi làm mẹ, được bạn bè, hàng xóm, người trong giáo xứ giúp đỡ thì vô cùng cần thiết và quý báu. Vì thế, các bà mẹ nên lập cho mình một vòng tròn tương trợ, để khi gặp những muộn phiền băn khoăn trong cuộc sống hay những thắc mắc về việc nuôi dạy con cái, chúng ta có thể tìm kiếm những lời khuyên từ những người bạn hay những người thân quen có kinh nghiệm. Theo Đức Tin Công Giáo, chúng ta là những chi thể trong một Nhiệm Thể của Đức Kitô. Vì vậy khi “một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ”, chúng ta sẽ không đơn độc trong hành trình sống đạo và làm mẹ của chúng ta.
4. Hãy Thánh Hóa Mỗi Ngày Chúng Ta Sống
Mỗi khi bắt đầu một ngày mới, chúng ta lại có cơ hội cảm nhận được sự hiện diện của Thiên Chúa ở khắp nơi, từ những vật nhỏ bé đến những biến cố bất ngờ xảy ra trong ngày. Các mẹ hãy giúp con mình nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa qua những hành vi thường nhật trong ngày. Để rồi những giây phút thánh này sẽ là hành trang quý giúp các con sống cuộc sống thánh thiện trong tương lai. Sáng sớm khi các trẻ sửa soạn rời nhà đi tới trường học, các mẹ không quên ôm hôn từ giã các con, lòng thầm xin Chúa giữ gìn chúng an lành. Chiều về khi gia đình quây quần chung quanh mâm cơm tối và đọc kinh tối, cả nhà nhận ra được hơi thở của tình yêu thương, của sự hiệp thông trong những giây phút thánh thiện đó.
5. Làm Gương Sáng
Khi sống Đức Tin bằng chính hoạt động của mình hay với người khác, các bà mẹ đang làm gương sáng cho các con. Từ những hoạt động như dạy giáo lý, hay tham gia các hoạt động trong cộng đoàn, đến việc phụ giúp phụng vụ trong các thánh lễ, gương sáng của các bà mẹ là một bài học tốt cho con cái. Điều này giúp chúng hiểu rằng việc nuôi dưỡng Đức Tin là một việc làm kéo dài cả đời. Các mẹ hãy dạy con biết cầu nguyện với Chúa, qua việc đọc Thánh vịnh, lần hạt Mân Côi, hát thánh ca hay qua việc nói chuyện đơn sơ với Chúa. Nhờ những lần cầu nguyện này mà tâm hồn chúng ta được an bình và cuộc sống chúng ta được cân bằng. Con cái chúng ta sẽ học hỏi làm theo khi thấy được gương sáng của mẹ mình.
6. Kiên Quyết Nói “Không” Với Sự Dữ
Các bà mẹ chúng ta phải biết nói “không” với những gì người đời thường nói “được mà, có sao đâu”. Lắm thứ thiên hạ làm hằng ngày và đại đa số chẳng mấy quan tâm đến chuyện đúng sai, hay ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển của con trẻ. Nói đâu xa, phim ảnh và các chương trình truyền hình với các hình ảnh đấm đá góp phần gia tăng thứ văn hoá bạo lực. Thêm vào đó, những bài hát với những lời ca tiêu cực đẩy con người tới chỗ bi quan yếm thế.  Bổn phận của người làm mẹ là chỉ cho con biết những chỗ sai lầm đầy nguy hiểm đó.
7. Hãy Giúp Con Cái Sống Tự Lập
Mẹ nào mà chẳng đau xót khi thấy con mình sắp sửa rời xa mình. Tình yêu của mẹ đối với con sâu đậm đến nỗi mẹ lúc nào cũng thấy con mình là một em bé. Mẹ nào biết rằng con cái là quà tặng của Thiên Chúa không chỉ cho mẹ nhưng còn cho những người khác nữa. Các bà mẹ phải nhớ rằng đừng nên quá chú ý tới con, đừng lúc nào cũng dõi mắt nhìn con; tốt hơn, hãy giúp con mình lớn lên thành những người vui vẻ khỏe mạnh, và vững tin. Đôi lúc, cha mẹ cũng nên lui bước, đừng can thiệp vội, hãy giúp chúng thấy được hậu quả từ việc làm của chúng, và để chúng học cách tổ chức sắp đặt một thời khóa biểu cho riêng mình, hay tự tìm ra cách giải quyết vấn đề mà không cần đến cha mẹ giúp đỡ. Các mẹ nên biết rằng: đôi khi để các con ra đi sống tự lập lại là món quà quý báu nhất mẹ dành cho con.
8. Nhận Mình Bất Toàn
Chẳng ai trong chúng ta hoàn hảo, và các bà mẹ cũng vậy thôi. Đôi lúc các mẹ hết kiên nhẫn, nổi cáu lên, rồi phạm phải những sai lầm. Sau đó, các mẹ cảm thấy hối hận, giận mình tại sao lại giận dữ với con. Chúng ta sống như một con người bình thường với những bất toàn, nhờ thế, chúng ta sẽ hiểu con mình và thông cảm với chúng hơn, và việc này giúp chúng ta nhớ lại thân phận tội lỗi của chúng ta. Đó là lý do tại sao chúng ta cần Thiên Chúa tha thứ và cứu thoát ta. Điều quan trọng các mẹ nên nhớ khi mình giận dữ và không thể làm chủ được bản thân, đừng cố gắng sửa chữa con cái bằng lời hay bằng hành động. Vì lời nói trong cơn giận dữ là lời nói mất khôn.
9. Chia Sẻ và Cho Đi
Cha mẹ phải làm gương cho con cái mình noi theo. Khi chúng ta còn bé, cha mẹ đã dạy chúng ta yêu người và biết chia sẻ cùng người khác. Khi lớn lên, chúng ta vẫn tiếp tục làm việc đó, dầu rằng, đôi khi thật khó khi phải chia sẻ những vật quý báu, giá trị. Hãy khuyến khích con mình giúp đỡ người túng thiếu bằng cách cho đi những đồ chơi hay quần áo đồ dùng cũ. Hãy dạy con thế nào là “đủ dùng” và dạy con sự khác biệt giữa “bủn xỉn keo kiệt” và “cần kiệm”, vì người cần kiệm là người xử dụng tài sản tiền bạc cách khôn ngoan, không phung phí.
11.            Giáo Dục Con Cái Theo Lề Luật Chúa
Phải dạy con khi con còn nhỏ. Người mẹ lúc nào cũng là cô giáo đầu tiên dạy con nói, dạy con viết, dạy con sống đạo. Khi có điều kiện, hãy gửi con học trường giáo xứ, vì thêm vào việc dạy những kiến thức thông thường, các trường đạo chú ý nhiều hơn về đức dục, bao gồm việc dạy giáo lý. Hãy là người mẹ hiền, gần gũi, biết cảm thông để các con cảm thấy mình luôn được chở che nâng đỡ. Các mẹ hãy dùng phần thưởng hay lời khen để khuyến khích những hành vi tốt của con. Khi con phạm sai lầm, đừng đánh con hay dùng những hình phạt trên thân thể con. Hãy nhớ một điều là, các trẻ bắt chước cha mẹ rất hay, vì thế các Mẹ phải luôn sống mẫu mực, làm gương tốt cho con mình noi theo.  Cha mẹ cũng nên làm một nội quy trong nhà, để mọi người xem đó mà làm. 
12.            Bầu Khí Tươi Vui
Chẳng có gì làm các bà mẹ sung sướng hơn khi cùng cười đùa với các con. Nụ cười làm con người sảng khoái và xua đi nỗi lo lắng, nỗi nhọc nhằn trong lòng người mẹ. Hãy tạo một bầu khí tươi vui chung quanh các con, vì nhờ đó, chúng sẽ cảm thấy đươc yêu thương và tâm hồn chúng sẽ được quân bình. Hãy kiến tạo những giây phút thoải mái cười đùa với các con, vì việc này tuỳ thuộc phần lớn vào cách xử lý của chúng ta. Làm mẹ thật là một trách nhiệm nặng nề và khó khăn, nhưng được bù đắp bằng niềm vui khôn tả khi có con cái quây quần. Lúc đó mẹ con tận hưởng vị ngọt ngào của hạnh phúc. Vị ngọt từ cuộc sống đầy nhọc nhằn, lo toan nhưng chan chứa tình yêu. Một tình yêu luôn thúc đẩy người mẹ chu toàn bổn phận Chúa trao. Chính tình yêu và sự chu toàn bổn phận đã làm nên vị ngọt ngào đó.

 
Tác giả: Lucas Khổng Kim Quang
Nguồn: Gpquinhon.org